Sperzieboon / stokboon verzorgen: wanneer beschermen, oogsten, opruimen, water geven, wieden, zaaien?

Het hele tuinjaar voor sperzieboon / stokboon in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.

• Zaaien / opkweken
• Verzorgen
• Oogsten
• Opruimen

Phaseolus vulgaris (Fabaceae)

• Processor — Klassieke struikboon (sperzieboon), betrouwbaar, geschikt om in te vriezen.
• Cobra — Stokboon, hoge opbrengst, lange oogstperiode.
• Purple Teepee — Paarse struikboon, decoratief (kleurt groen bij koken), makkelijk zichtbaar om te oogsten.

Mei

• Beschermen — Zet meteen staken of gaas voor stokbonen, vóór de ranken beginnen te zoeken. (Struikbonen hebben geen steun nodig.)
• Zaaien — Zaai rechtstreeks buiten na de ijsheiligen; herhaal elke 3 weken voor gespreide oogst. (Venster half mei-half jul.)

Juni

• Water geven — Geef water bij droogte, vooral tijdens de bloei — droogtestress laat bloemen vallen zonder peul. (Half jun-half sep.)
• Wieden — Houd het bed onkruidvrij vóór het gewas zich sluit. (Jun-jul.)

Juli

• Oogsten — Pluk jonge, knapperige peulen om de 2-3 dagen; regelmatig plukken geeft meer peulen. (Doorpluk-venster jul-sep.)

September

• Opruimen — Snijd de stengels af op grondniveau na de eerste nachtvorst; laat de wortels zitten als groenbemester.

• Grond/pH: Voedselrijke, goed doorlatende grond; pH 6,0-7,0.
• Zon/schaduw: Volle zon, beschutte plek.
• Water: Regelmatig, vooral tijdens de bloei en peulzetting — dat is het meest droogtegevoelige moment.
• Plantafstand: Struikbonen 10 cm in de rij, rijen 40 cm; stokbonen 20 cm bij elke staak.
• Bemesting: Matig — als peulvrucht bindt boon zelf stikstof via wortelknolletjes; te veel stikstofmest geeft veel blad, weinig peulen.

Goede buren: Komkommer, courgette en maïs (klassieke combinatie, verschillende bodemlagen), aardbei, radijs als snelle tussenteelt

Slechte buren: Ui, prei en knoflook (Allium remt de groei van boon aantoonbaar af), erwt te dicht ernaast (zelfde familie, deelt ziektes en plagen — beter in wisselteelt scheiden)

De sterkste regel is negatief: boon en Allium (ui/prei/knoflook) remmen elkaar merkbaar — nooit naast elkaar planten.

Pluk regelmatig (om de 2-3 dagen) zodra de peulen knapperig zijn maar de zaden nog niet duidelijk uitpuilen — regelmatig plukken stimuleert nieuwe bloei en peulzetting. Vers het lekkerst; voor bewaring blancheren en invriezen. Laat bij stok-/pronkbonen aan het einde van het seizoen enkele peulen volledig uitrijpen en drogen aan de plant voor droge bonen (bewaarbonen) of eigen zaaizaad voor volgend jaar.

• GBIF Backbone Taxonomy — Phaseolus vulgaris, ACCEPTED (gbif.org/species/5350452)
• Wikispecies — Phaseolus vulgaris, taxonomie & auteurscitatie (species.wikimedia.org/wiki/Phaseolus_vulgaris)