Aardappel verzorgen: wanneer beschermen, oogsten, opruimen, planten, opkweken, water geven, wieden?

Het hele tuinjaar voor aardappel in één blik. Een maand kan meerdere fasen dragen — die staan dan naast elkaar in dezelfde cel.

• Zaaien / opkweken
• Planten
• Verzorgen
• Oogsten
• Opruimen

Solanum tuberosum (Solanaceae)

• Bintje — Belgisch-Nederlandse klassieker, veelzijdige frietaardappel; vrij vatbaar voor aardappelziekte, dus telen onder wisselteelt.
• Nicola — Vroege, vastkokende salade-/tafelaardappel.
• Charlotte — Vastkokend, fijne smaak, goede opbrengst; populair in de moestuin.
• Désirée — Rode schil, bloemig-vastkokend, redelijk droogtetolerant.
• Sarpo Mira — Zeer hoge resistentie tegen aardappelziekte; eerste keuze voor spuitvrij telen.

Februari

• Opkweken — Pootaardappels voorkiemen: rechtop in een eierdoos, lichte en koele plek (10-15°C). (Venster half feb-eind mrt.)

April

• Beschermen — Dek opkomend loof af bij nachtvorst, of aard extra aan. (Venster half apr-half mei.)
• Planten — Poot 10 cm diep, 30 cm in de rij, rijen 60-70 cm uit elkaar.

Mei

• Beschermen — Aard 2-3 keer aan zodra het loof 15-20 cm hoog is. (Beschermt de knollen tegen licht (vergroening) en het loof tegen late vorst.)
• Wieden — Schoffel onkruid weg tussen de ruggen, gecombineerd met het aanaarden. (Venster mei-half jun.)

Juni

• Water geven — Geef water bij droogte, vooral tijdens de bloei (start van de knolzetting). (Jun-half aug.)

Juli

• Oogsten — Krieltjes van vroege rassen rooien zodra de plant bloeit. (Niet bewaarbaar, meteen eten.)

Augustus

• Oogsten — Hoofdoogst zodra het loof geel wordt en afsterft; laat de knollen kort oppervlakkig drogen. (Venster aug-sep.)
• Opruimen — Bij aardappelziekte-verdenking het loof afmaaien en afvoeren vóór de schimmel naar de knollen zakt. (Restafval, niet composteren.)

• Grond/pH: Losse, licht zure grond; pH 5,0-6,0 remt aardappelschurft. Vermijd vers bekalkte grond.
• Zon/schaduw: Volle zon.
• Water: Matig tot regelmatig; het meest kritiek tijdens de bloei/knolzetting. Te nat verhoogt het risico op aardappelziekte.
• Plantafstand: 30 cm in de rij, rijen 60-70 cm uit elkaar, poot 10 cm diep.
• Bemesting: Matig; compost vóór het planten. Te veel stikstof geeft veel loof en een tragere knolvorming.

Goede buren: Stokboon (bindt stikstof), kool op afstand (deelt geen ziekte, geen concurrentie), afrikaantjes/tagetes (weren aaltjes in de bodem)

Slechte buren: Tomaat (zelfde familie én dezelfde aardappelziekte-schimmel — nooit naast of na elkaar), courgette/komkommer (vochtige, dichte bladmassa verhoogt schimmeldruk rond de aardappelvoet)

De belangrijkste regel is wisselteelt: geen aardappel op hetzelfde bed vóór minstens 3 jaar, en nooit naast tomaat — beide zijn gevoelig voor dezelfde Phytophthora-schimmel.

Rooi bij droog weer. Vroege krieltjes meteen eten (niet bewaarbaar). Voor bewaaraardappelen: laat de knollen na het rooien 1-2 uur oppervlakkig drogen in de schaduw (niet in fel zonlicht — groen worden = giftig solanine), borstel grof vuil af zonder te wassen, en bewaar donker, koel (4-8°C) en vorstvrij in een jute of papieren zak (geen plastic — vocht). Bewaar nooit naast appels of peren: het ethyleengas versnelt kieming. Gecontroleerd goed, houden hoofdoogstrassen het maanden vol.

• GBIF Backbone Taxonomy — Solanum tuberosum, ACCEPTED (gbif.org/species/2930262)
• Wikispecies — Solanum tuberosum, taxonomie & auteurscitatie (species.wikimedia.org/wiki/Solanum_tuberosum)